Goshuin Defteri

Goshuin kaydında hangi alanlar olmalı: sonradan ekleyebildikleriniz ve ekleyemedikleriniz

Goshuin kaydının alanlarını üç gruba ayırarak belirleyin: yalnızca o gün alınabilenler, sonradan araştırılıp eklenebilenler ve olmasa da olur dediğiniz alanlar. Baştan tutulacak olanlar ziyaret tarihi, tapınak adı, fotoğraf ve not olmak üzere dört alandır; iki ya da daha fazla goshuin defteriniz varsa defter ve sayfayı da ekleyip altıya çıkarırsınız. Kiminle gittiğiniz ya da havanın nasıl olduğu için ayrı alan açmanıza gerek yoktur; tek bir not alanına yazmanız yeter. Sayfasında tarih bulunmayan bir goshuinin ziyaret tarihi ya da harfleri bitiştirilerek yazıldığı için okuyamadığınız bir tapınak adı gibi yalnızca o gün alınabilen bir alanı yarı yolda eklerseniz, ondan önceki kayıtları kâğıda bakarak dolduramazsınız.

Yayımlandı: (son güncelleme: ) Yazan: 友田 陽大 (Goshuin Defteri uygulamasının geliştiricisi)

Bu yazının ana noktaları

  • Alanları üç gruba ayırarak belirleyin: yalnızca o gün alınabilenler, sonradan araştırılıp eklenebilenler ve olmasa da olur dediğiniz alanlar
  • Yalnızca o gün alınabilen bir alanı yarı yolda eklerseniz, ondan önceki kayıtları kâğıda bakarak dolduramazsınız
  • En küçük set dört alandır: ziyaret tarihi, tapınak adı, fotoğraf ve not; iki ya da daha fazla goshuin defteriniz varsa defter ve sayfa eklenir
  • Kiminle gittiğiniz, hava ve izlenimleriniz ayrı ayrı alan olmaz; hepsi tek bir notta toplanır
  • Her yeni alan girişin yükünü artırır ve boş hücrelerin ne anlama geldiği de belirsizleşir

Bu yazı yalnızca goshuin kaydınızda hangi alanları tutacağınıza nasıl karar vereceğinizi ele alıyor. Goshuinlerdeki yazının nasıl okunacağına ya da kayıt için kullanılacak araçların karşılaştırılmasına girmiyor.

Goshuin kaydında hangi alanlar tutulmalı?

Sonradan ekleyemeyeceğiniz alanlara önce karar verin, ekleyebileceklerinizi sonraya bırakın, olmasa da olur dediklerinizi tek bir not alanında toplayın. Somut olarak ziyaret tarihi, tapınak adı, fotoğraf ve not olmak üzere dört alanla başlayın; iki ya da daha fazla goshuin defteriniz varsa defter ve sayfayı ekleyip altıya çıkarın. Tapınak adı kâğıttan okunabiliyorsa sonradan eklenebilir; ama harfleri bitiştirilerek yazıldığı için okuyamadığınız bir goshuinde, hafızanız silikleştiğinde ad da geri gelmez. Bu yüzden onu ziyaret tarihinin yanına, en baştan koyun.

Alanlara karar verirken zorlanmanızın nedeni, “ileride isteyebilirim” dediğiniz şeylerin sonunun gelmemesidir. Kiminle gittiğiniz, hava, goshuini aldığınız saat, ne kadar beklediğiniz, o günkü izlenimleriniz. Hepsi yeniden okurken insanın hoşuna giden şeyler. Ama isteyip istemeyeceğinize göre karar verirseniz alanlar hep artar. Sonradan ekleyip ekleyemeyeceğinize göre karar verirseniz, başlamadan önce belirlemeniz gereken alanların sayısı epeyce azalır.

Kayıtları bir liste hâline getirdiğinizde sonradan neleri gözden geçirebileceğinizi kayıtları sonradan dönüp bakılabilen bir listeye dönüştürme yaklaşımı yazısında anlattım. Bu yazı, o listenin “sütunlarına” karar verdiğiniz kısma karşılık geliyor.

Alanları üç gruba ayırınca ne olur?

Alanları “yalnızca o gün alınabilir”, “sonradan araştırılıp eklenebilir” ve “olmasa da olur” diye üçe ayırdığınızda, başlamadan önce karar vermeniz gereken tek grup ilki olur. Sık akla gelen alanları bu şekilde ayırınca tablo şöyle çıkıyor.

Alan Grup Sonradan eklerken dayanabileceğiniz şey
Ziyaret tarihi (sayfada tarih yoksa) Yalnızca o gün alınabilir En güvenilir olanı, o gün çekilmiş bir fotoğrafın çekim tarihi. O da yoksa defterdeki önceki ve sonraki sayfalardan ya da yolculuk kayıtlarından bir aralık tahmin etmekten başka yol yok
Tapınak adı (bitişik yazıldığı için okunamıyorsa) Yalnızca o gün alınabilir Ziyaretin hatırası. Kâğıda bakınca okunamadığı için hafıza silikleşince geri gelmez
O gün çekilmiş fotoğraf Yalnızca o gün alınabilir Yok. Sonradan yeniden çekilen fotoğrafın çekim tarihi ziyaret tarihi olmaz
Ziyaret tarihi (sayfada tarih varsa) Sonradan araştırılıp eklenebilir Goshuinin üzerine yazılmış tarih (çoğunlukla Japon takvimiyle)
Tapınak adı (kâğıttan okunabiliyorsa) Sonradan araştırılıp eklenebilir Fırça yazısı ve mühür. Defter ya da fotoğraf elinizdeyse yıllar geçse de yeniden okuyabilirsiniz
Goshuinin fotoğrafı (yeniden çekim) Sonradan araştırılıp eklenebilir Defter elinizdeyse yeniden çekilebilir. Önceden yazılmış bir goshuini elden çıkarırsanız çekilemez
Defter ve sayfa Sonradan araştırılıp eklenebilir Defteri sayfa sayfa çevirip eşleştirmek. Defter sayısı arttıkça ağırlaşır
Tapınak adının okunuşu Sonradan araştırılıp eklenebilir Tapınağın kendi resmî tanıtımları gibi kaynaklar
Konum Sonradan araştırılıp eklenebilir Tapınak adıyla haritada aramak. Aynı adı taşıyan tapınaklar pek çok yerde olduğundan, gezdiğiniz bölgeyle karşılaştırın
Deftere mi yazılmış, önceden mi yazılmış Olmasa da olur Yapıştırmadan önce kâğıda bakınca anlaşılır. Deftere yapıştırıldıktan sonra ayırt etmek zorlaşabilir
Kiminle gittiğiniz Olmasa da olur Yalnızca o gün kalır. Fotoğrafta görünüyorsa anlaşılır
Hava ve tapınak avlusunun görünümü Olmasa da olur Bölgenin havası araştırılabilir, ama o yerin o günkü hâli kalmaz
O günkü izlenimleriniz Olmasa da olur O anki sözcükler geri gelmez

Ziyaret tarihinin ve tapınak adının ikişer gruba yayılmasının nedeni, bir alanı sonradan ekleyip ekleyemeyeceğinizin, o bilginin kâğıtta okunabilir biçimde kalıp kalmadığına bağlı olmasıdır. Ayrıca “olmasa da olur” alanları da, sonradan eklenmesi zor olması bakımından ilk grupla aynıdır. Farkı, eksik kaldıklarında listenin bozulmamasıdır.

Yalnızca o gün alınabilen alanlara neden en başta karar verilir?

Çünkü onları yarı yolda eklerseniz, önceki kayıtlarınızın o kısmını kâğıda bakarak dolduramazsınız. Örneğin sayfasında tarih bulunmayan goshuinlerin ziyaret tarihini 50. kayıttan itibaren not etmeye başlarsanız, 1. ile 49. kayıt arasını ancak fotoğraflardan ve hafızanızdan tahmin edebilirsiniz; tahmin edemediğiniz kayıtlar boş kalır. Sonradan araştırılıp eklenebilen bir alan ise sorun çıkarmaz; geriye dönüp doldurursunuz.

Sayfasında tarih bulunmayan goshuinler, tarih kısmı boş bırakılarak verilmiş önceden yazılmış goshuinler ile bir tapınaklar rotasını dolaşırken doldurulan nokyocho defterleridir. Nokyocholarda fırça yazısına ziyaret tarihi çoğu zaman yazılmaz; ikinci turdan itibaren kırmızı mührün aynı sayfaya üst üste basıldığı da olur (ikisi de rotaya ve tapınağa göre değişir). Bu tür goshuinlerde tarih kâğıttan okunamadığından, en güvenilir ipucu o gün çekilmiş bir fotoğrafın çekim tarihidir. Üst üste basılmış mühürlerin her birinin hangi ziyarete ait olduğunu kaydetmenin yolu nokyocho yazısında ayrıca anlatılıyor.

Çekim tarihinin ziyaret tarihiyle aynı şey olmadığına da dikkat etmek gerekir. Ziyaret günü değil de yolculuktan döndükten sonra çektiğiniz fotoğraflarda ya da önceden yazılmış goshuinleri günler sonra topluca çektiğinizde, çekim tarihi ziyaretten daha geç bir tarih olur. Çekim tarihinden ve önceki ile sonraki fotoğraflardan ziyaret tarihini daraltma adımları ayrı bir yazıda toplandı.

Tapınak adında da aynı şey olabilir. Harfleri bitiştirilerek yazıldığı için okuyamadığınız goshuinlerde, tapınak adını ne kâğıttan ne de goshuinin fotoğrafından çıkarabilirsiniz; elinizdeki ipucu çoğunlukla ziyaretin hatırasıdır. Hafıza yıldan yıla silikleştiği için, okuyamadığınızı fark ettiğiniz goshuinlerin tapınak adını aynı gün not etmek en sağlam yoldur.

Buradan çıkan sonuç şu: Ziyaret günü yapmanız gerekenler, goshuinin bir fotoğrafını çekmek ve okuyamadığınız tapınak adlarını not etmekten ibarettir. Fotoğrafı tapınağın avlusunda çekmeniz gerekmez; aynı gün evinizde çekerseniz, çekim tarihi doğrudan ziyaret tarihinin kaydı olur. Kaydı girmek sonraya kalabilir; çekim tarihi durduğu sürece ziyaret tarihini ondan çıkarabilirsiniz.

Sonradan araştırılıp eklenebilen alanlar ne zaman eklenmeli?

Listeyi kullanırken ihtiyaç duyduğunuzda eklemeniz yeterlidir. Tapınak adının okunuşunu, adın kanjisini hatırlayamadığınız için bir kaydı arayıp bulamadığınızda; konumu da haritada hatırlamak istediğinizde eklersiniz. Başlamadan önce hepsini tamamlamanız gerekmez.

Ancak “eklenebilir” olanların da ağırlığı aynı değildir.

  • Kâğıttan okunabilen tapınak adını da erken girin. Yıllar geçse de defterden eklenebilen bir alan, ama aramanın anahtarı olduğundan, girilmediği sürece listede o kaydı bulamazsınız. İlk dört alan arasında olmasının nedeni bu. Bitişik yazıldığı için okuyamadığınız tapınak adları ise yukarıdaki tabloda görüldüğü gibi yalnızca o gün alınabilen gruptadır.
  • Defter ve sayfa, defter sayısı arttıkça ağırlaşır. Tek defteriniz varken defteri açınca hemen anlaşılır. Üç, dört defter olduğunda her fotoğraf için defterleri çevirip eşleştirmeniz gerekir. İkinci deftere geçtiğiniz an, bu iki alanı eklemek için iyi bir ölçüdür. Kâğıt tarafında, kapağın iç yüzüne ya da ilk boş sayfaya sıra numarasını ve başlama tarihini yazma yöntemini defterler çoğaldığında her defterin bilgisini tutmanın yolu yazısında anlattım.

Olmasa da olur alanlar nasıl tutulur?

Her birini ayrı alan yapmayın, tek bir not alanına yazın. Kiminle gittiğinizi, havayı, izlenimlerinizi ve goshuinin deftere mi yoksa önceden mi yazıldığını ayrı sütunlara koyarsanız, bir şey yazmadığınız günlerde boş hücreler dizilir. Çoğu boş kalan bir sütun ne sıralamada ne aramada kullanılır; yalnızca giriş yükünü artırır.

Tek bir notta topladığınızda, yalnızca yazmak istediğiniz günlerde yazarsınız. “Önceden yazılmış. Ailemle. Yağmurdan sonra taş basamaklar ıslaktı.” gibi tek bir satır yeter. Notun da arandığı bir araç kullanıyorsanız, oraya yazdığınız sözcüklerle kaydı sonradan bulabilirsiniz. Aynı şeyi pek çok kayda yazdığınızı fark ettiğinizde, onu ancak o zaman ayrı bir alana yükseltmeniz yeterlidir.

Tersine, her kayıtta mutlaka bir değeri olan bir bilgi en baştan alan yapılabilir. Goshuinlerle kale mühürlerini (goshuinjo) tek bir kayıtta tuttuğunuzda “goshuin mi, kale mührü mü” bilgisi bunun bir örneğidir; kâğıt defterleri ayırıp ayırmamayı ve türü bir alan olarak tutmayı başka bir yazıda anlattım.

Hesap tablosunda kayıt tutarken de yaklaşım aynıdır: sütunları olabildiğince artırmayın, not sütununda toplayın. Hesap tablosunda sütunları hangi sırayla dizeceğinizi ve nerelerde takılmanın kolay olduğunu hesap tablosunda kayıt tutarken sütunlara karar vermek yazısında topladım.

Bu arada not, kayıtlarınızı başkasına göstermeden önce en çok dikkat etmeniz gereken alandır; çünkü birlikte gittiğiniz kişilerin adları ve o günün olayları oraya yazılır. Göstermeden önce çıkarmanız gerekenleri kayıtları başkasına göstermeden önce kontrol edilecekler yazısında anlattım.

En küçük alan seti hangisi?

En küçük set dört alandır: ziyaret tarihi, tapınak adı, fotoğraf ve not. Elinizdeki defterlere göre şöyle eklersiniz.

Elinizdeki durum Baştan tutulacak alanlar Alan sayısı
Tek bir goshuin defteri Ziyaret tarihi, tapınak adı, fotoğraf, not 4
İki ya da daha fazla goshuin defteri Yukarıdaki dördüne ek olarak defter ve sayfa 6
Tarih yazmayan defterler ya da önceden yazılmış goshuinler de var Yukarıdakilerden birine ek olarak, ziyaret tarihinin tahmin olup olmadığını nota yazmak 4 ya da 6

Bu dördünün seçilmesinin nedeni, her birinin görevinin farklı olmasıdır. Ziyaret tarihi sıralamanın anahtarı, tapınak adı aramanın anahtarı, fotoğraf ise öteki alanları sonradan yeniden doğrulamanın kaynağıdır. Fotoğraf varsa, kâğıttan okunabilen tapınak adını da kâğıda yazılmış tarihi de defteri çıkarmadan yeniden kontrol edebilirsiniz. Not ise alan yapmadığınız her şeyi karşılayan yerdir.

Kaydınızda çerçeve olarak hazır tuttuğunuz alanları bu dört ila altı alanla sınırlamak ile birikmiş goshuinlerde hangi alanları bütün kayıtlar için önce dolduracağınız ayrı sorulardır. Birikmiş goshuinlerde bütün kayıtlar için önce doldurulması gerekenler iki tanedir: ziyaret tarihi ve tapınak adı. Biriktirdiğiniz kayıtları bu iki alandan yeniden toparlamanın yolu ile listenin hangi sütununu önce bütün kayıtlar için tamamlayacağınız ayrı yazılarda anlatılıyor.

Çok fazla alan tutarsanız ne olur?

Giriş ağırlaşır, kayıt kolayca durur ve boş hücrelerin ne anlama geldiği de belirsizleşir. Başta 10 alan belirleseniz de ilk zamanlarda hepsini doldurursunuz. Ama kayıt sayısı artıp giriş yetişemez hâle gelince, sonraya bıraktığınız alanlardan başlayarak boşluklar görünmeye başlar.

Emek, kabaca alan sayısıyla orantılı olarak artar. Bir alanı girmek 10 saniye sürüyorsa, 10 alanda kayıt başına 100 saniye, 100 kayıtta 3 saate yakın eder. 4 alanda kayıt başına 40 saniye, 100 kayıtta bir saatten biraz fazla. Birikmiş kayıtları topluca bitirmeye çalışanlar bu farkı en doğrudan hissedenlerdir.

Öteki sorun, bir boş hücrenin “araştırdım ama bulamadım” mı, “henüz araştırmadım” mı, yoksa “bu kayda uymuyor” mu anlamına geldiğinin ayırt edilemez hâle gelmesidir. Boşluklar dizildikçe nereye kadar ilerlediğinizi de kestiremezsiniz. Durmuş bir kaydı yeni ziyaretlerden başlayarak yeniden toparlamanın sırası ayrı bir yazıda anlatılıyor.

Alanları azaltmak isterseniz, en güvenli yol sütunu silmeden, hangi noktadan sonra doldurmayı bıraktığınızı bir yere yazmaktır. Sütunu silerseniz o zamana kadar girdiğiniz değerler de onunla birlikte gider. Hiçbir şey yazmadan boş bırakmaya başlarsanız, yukarıda anlatılan “boş hücrelerin anlamı belirsiz” durumuna geri dönersiniz.

Geliştirdiğim uygulamada

“Goshuin Defteri” uygulamasının alanları sabittir; kullanıcı kendi alanını ekleyemez. Tuttuğu alanlar, yukarıdaki en küçük setin dördüne defter ve sayfa, tapınak adının okunuşu ve konumun eklenmesinden oluşur.

  • Defter: kapağını, satın alındığı tapınağı ve başlangıç tarihini tutar. İlk defter satın alma gerektirmez ve sayı sınırı olmadan goshuin kaydeder. İkinci defter ve sonrası, tek seferlik satın alınan Tam Kayıt Defteri ile açılır.
  • Sayfa: numaralar otomatik verilir; satırları yukarı ya da aşağı taşıyarak sırayı değiştirebilirsiniz.
  • Ziyaret tarihi: fotoğrafları topluca içe aktardığınızda çekim tarihi başlangıç değeri olarak girilir. Japon takvimiyle (Reiwa, Heisei, Showa, Taisho, Meiji) düzeltebilirsiniz; kayıtlar ziyaret ettiğiniz güne göre sıralanır.
  • Tapınak adı ve okunuşu: tapınak adı, okunuşu, not, Japon takvimindeki ziyaret tarihi ve türe göre arayabilirsiniz; sonuçlarda hangi defterin kaçıncı sayfası olduğu görünür.
  • Konum: isteğe bağlıdır. Haritaya dokunup bir işaretçi koyarsınız. Uygulama konum izni istemez.
  • Fotoğraf: uzun kenarı yaklaşık 2048 piksel olacak şekilde küçültülerek saklanır.
  • Not: her goshuin için bir tane vardır ve aramaya dahildir.

Kiminle gittiğiniz ya da hava için ayrı bir alan yok. Bunları tutmak isterseniz nota yazın.

CSV olarak dışa aktardığınızda tapınak adı, ziyaret tarihi (Japon takvimi ve Batı takvimiyle), defter ve sayfa, not ve diğer bilgiler her satıra bir kayıt gelecek şekilde dizilir; dosya Excel’de açıldığında karakterler bozulmaz. Konum ne CSV ne de PDF dosyasında yer alır. CSV sütunlarının ve PDF dosyasında yer alanların listesini dışa aktarma yazısında topladım. PDF / CSV dışa aktarma Tam Kayıt Defteri’ne dahildir. Satın almadan kullanabileceklerinizi fiyat bölümünde topladım; güncel fiyat App Store’da gösterilir.

Sıkça sorulan sorular

Goshuini aldığım saati de kaydetmeli miyim?
Çoğu durumda gerekmez. İşe yaradığı tek durum, aynı gün birkaç yeri gezdiğinizde hangi sırayla gittiğinizi bilmek istemenizdir. O sıra da, tapınağın avlusunda ya da yolda çektiğiniz fotoğraflar duruyorsa çekim saatlerinden izlenebilir; ayrıca not almanıza gerek kalmaz.
Deftere yapıştırmadığım önceden yazılmış bir goshuinin defterini ve sayfasını nasıl kaydederim?
Yapıştırılmamış önceden yazılmış bir goshuinin defterde bir yeri olmadığından defter ve sayfayı boş bırakın; sakladığınız yeri (şeffaf dosyanın ya da kutunun adı gibi) nota her seferinde aynı sözcüklerle yazın. Deftere yapıştırdığınızda defter ve sayfayı o zaman girin. Boş bırakmanızın nedeni notta yazılıysa, unutulup boş kalmış bir alandan kolayca ayırt edilir.
Goshuinleri aile olarak topluyoruz. Kime ait olduğu ayrı bir alan olmalı mı?
Defterleri kişi başına ayırdıysanız, defter kime ait olduğunu da söyler; ayrı bir alana gerek yoktur. Yalnızca tek bir defteri paylaşıyorsanız ya da önceden yazılmış goshuinleri aile olarak bir arada saklıyorsanız, nota adı yazmanız yeter.
Yalnızca o gün alınabilen bir bilgiyi kaydetmediğimi yarı yolda fark ettim.
Fark ettiğiniz andan itibaren kaydetmeye başlayın. Öncekileri, fotoğrafların çekim tarihinin ve önceki ile sonraki fotoğrafların izin verdiği kadarıyla doldurun; bulamadıklarınız için bunu nota yazın. Bütün kayıtları geriye dönük tamamlamaya kalkışmak, kaydın çoğu zaman orada durmasına yol açar.
Bir goshuinin iki sayfaya yayılıp yayılmadığı ayrı bir alan olmalı mı?
Fotoğrafa bakınca anlaşıldığı için alan yapmasanız da sorun olmaz. İki sayfaya yayılanları sonradan bulmak isterseniz, bunu nota her seferinde aynı sözcükle yazın; arama onları bulur. Sözcük kayıttan kayda değişirse bulunmaz; bu yüzden asıl nokta, tek bir yazılışta karar kılmaktır.